|
|
08 wrze¶nia 2010 , Imieniny: Czcibora, Marii, Serafiny

2010-01-29 - TCZEW - "Tej ziemi nigdy nie oddamy!" 90 lat temu Tczew powróci³ do Polski
W ca³ym kraju dzieñ 11 listopada 1918 roku ¶wiêtuje siê jako datê odrodzenia siê Pañstwa Polskiego. Tymczasem Tczew oraz okoliczne miejscowo¶ci nale¿a³y jeszcze wówczas do Niemiec. Polacy mieszkaj±cy w grodzie Sambora chcieli, aby miasto przy³±czono do Macierzy. Na prze³omie roku 1918 i 1919 mog³o nawet doj¶æ do wybuchu powstania. Polska ludno¶æ ca³ego Pomorza chcia³a chwyciæ za broñ i si³± walczyæ o niepodleg³o¶æ. W taki sposób bowiem wolno¶æ uzyskali wówczas Wielkopolanie.
Na Pomorzu nie dosz³o do wybuchu walk. Wkrótce rozpoczê³y siê obrady konferencji pokojowej w Pary¿u, koñcz±cej I wojnê ¶wiatow±. To w³a¶nie tam, w czerwcu 1919 roku postanowiono, ¿e Tczew i inne miejscowo¶ci Pomorza znajd± siê znowu po blisko 128 latach w granicach pañstwa polskiego. Powrót Pomorza do Polski ustalono na prze³om stycznia i lutego 1920 roku. Na czele wyzwolicielskiej armii Frontu Pomorskiego stan±³ genera³ Józef Haller. Do Tczewa wojsko przyby³o 30 stycznia 1920 roku, witane przez t³umy mieszkañców. Przy drogach prowadz±cych do miasta wzniesiono bramy triumfalne. Jeszcze dzieñ wcze¶niej wznoszono je na uboczu, na podwórkach w obawie przed wojskami niemieckimi. Nastêpnego dnia mog³y ju¿ spokojnie i dostojnie witaæ wkraczaj±cych wybawicieli. ¦wi±tecznie udekorowano budynki pañstwowe i wiele prywatnych domów. Ozdabia³y je bia³o-czerwone flagi. Przygrywa³a orkiestra, a wojsko wita³ ksi±dz B±czkowski - duszpasterz parafii pod wezwaniem ¶w. Józefa w Tczewie wraz z mieszkañcami. ¯o³nierzy i nowe - polskie w³adze - witano owacjami, chlebem i sol±. W¶ród ¿o³nierzy Hallera byli tak¿e tczewianie. Po po³udniu w Hali Miejskiej (pó¼niejszy Dom Kultury Kolejarza) odby³y siê uroczysto¶ci religijne i patriotyczne. Tego dnia pozaklejano tak¿e niemieckie nazwy ulic, zamieniaj±c je nazwami polskimi oraz usuniêto pomnik cesarza niemieckiego.
Kilka dni pó¼niej przyjecha³ do Tczewa genera³ Józef Haller. Sta³ siê postaci± bardzo blisk± spo³eczeñstwu naszego miasta. Ka¿da z jego kolejnych wizyt wywo³ywa³a owacyjne powitania. Jedyny opis wizyty genera³a Hallera w Tczewie z roku 1920 znamy z felietonu Edwarda S³oñskiego - polskiego pisarza i poety - barwnie opisuj±cego tê wizytê:
by³y tam wówczas, w Tczewie dwa wspania³e mosty na Wi¶le. Po jednym bieg³y tory kolejowe, za drugim zaczyna³a siê szosa. Wis³a p³ynê³a do morza, kolejowe tory prowadzi³y do morza i nawet szosa tam bieg³a. Ale ju¿ za mostami sta³y nasze ostatnie posterunki, bo tu koñczy³a siê nasza Najja¶niejsza Rzeczypospolita … Nie pójdziemy ju¿ dalej, a w ka¿dym razie nie teraz. Bo tu, za tymi mostami - wbrew wszelkiej logice - jest koniec Rzeczypospolitej Polskiej. Tam, na ten ówczesny kraniec Polski przyby³ genera³ Haller ze swoim sztabem. Przeszed³ przez pierwszy most i zatrzyma³ siê. Kompania marynarzy polskich sta³a tu¿ nad granic±. Genera³ Haller przeszed³ przed frontem marynarzy w Tczewie, zajrza³ w oczy ¿o³nierzom i podniós³szy rêkê do góry, powiedzia³ twardym g³osem: "¦lubujê, ¿e tej ziemi nie oddamy nigdy!" Po czym zawo³a³: "Nie rzucim ziemi, sk±d nasz ród". Rzek³szy to, czeka³ i nas³uchiwa³, jak tam, za Wis³±, przy ostatnim naszym posterunku za drugim mostem – zabrzmia³a pie¶ñ… Wszyscy wiedzieli na pewno, ¿e istotnie nie rzuc± tej ziemi, która jest drog± do morza i oddechem wolnej Polski.
Od tych radosnych wydarzeñ mija w³a¶nie 90 lat. Dzieñ 30 stycznia zosta³ w roku 1992 ustanowiony przez Radê Miejsk± - Dniem Tczewa.
www.tcz.pl
|
nowsze: | PIASECZNO - Odpust NNMP w Piasecznie  | | | |
 | TCZEW - prognoza pogody na najbli¿sze dni  | | | |
 | BRUSY - VIII Festyn Grzybowy w Mêcikale  | | | |
starsze: | KO¦CIERZYNA - W „skarbówce” bez t³oku  | | | |
 | TCZEW - W ca³ym mie¶cie trwa wielkie od¶nie¿anie. Kto powinien od¶nie¿yæ chodnik?  | | | |
 | PELPLIN - uroczysto¶ci upamiêtniaj±ce 90. rocznicê wyzwolenia  | | | |
|
|
|
|
|
 |